Sperziebonen kweken in de moestuin

Sperziebonen zijn echte zomergroenten die niet mogen ontbreken in de moestuin. Ze groeien snel, zijn productief en leveren wekenlang een heerlijke oogst op. Vers geplukte sperziebonen zijn knapperiger, malser en voller van smaak dan bonen uit de supermarkt. Bovendien geldt: hoe vaker je oogst, hoe meer nieuwe bonen de plant blijft produceren.

Sperziebonen behoren tot de peulgewassen en zijn verkrijgbaar als struikbonen en stokbonen. Struikbonen blijven compact en hebben geen ondersteuning nodig, terwijl stokbonen langs stokken of een klimrek omhoog groeien. Stokbonen geven vaak een langere oogst, terwijl struikbonen juist geschikt zijn voor kleinere tuinen of potten.

In de keuken zijn sperziebonen veelzijdig. Ze zijn heerlijk gekookt, geroerbakt, verwerkt in salades of eenvoudig in te vriezen voor later gebruik.

Sperziebonen groeien het beste in de volle grond, maar struikbonen doen het ook uitstekend in een ruime pot of moestuinbak op het balkon of terras.

De Latijnse naam van sperzieboon is Phaseolus vulgaris.

Sperziebonen worden meestal direct in de volle grond gezaaid. Voorzaaien is mogelijk, maar vaak niet noodzakelijk. In tuinen waar muizen veel zaden opeten, kan voorzaaien binnenshuis wel een handige oplossing zijn.

Buiten zaaien: half mei tot en met juli

• Zaaidiepte: 3 tot 5 cm
• Kiemtijd: 7 tot 14 dagen
• Minimale kiemtemperatuur: 15 °C

Zaai nooit in koude of natte grond. Sperziebonen houden van warmte en de zaden kunnen gemakkelijk wegrotten wanneer de bodem nog te koud is.

Bij stokbonen is het verstandig om direct bij het zaaien stokken of een klimrek te plaatsen. Zo kunnen de planten meteen omhoog groeien.

Sperziebonen hoeven normaal gesproken niet te worden verspeend, omdat ze direct buiten worden gezaaid. Wie toch binnen voorzaait, kan meerdere zaadjes in een P9-potje zaaien. Zodra de plantjes voldoende zijn ontwikkeld, kunnen ze voorzichtig uit elkaar worden gehaald en uitgeplant zonder de wortels te beschadigen.

Houd hierbij rekening met:

• Struikbonen ongeveer 8 tot 10 centimeter uit elkaar planten.
• Stokbonen rondom een klimrek of bonenstokken plaatsen.
• Voldoende ruimte tussen de rijen houden voor licht en lucht.

Sperziebonen zijn eenvoudige moestuinplanten die weinig verzorging nodig hebben zodra de temperatuur hoog genoeg is.

Voor een gezonde groei is het belangrijk om:

• regelmatig water te geven tijdens de bloei en peulvorming;
• de grond licht vochtig te houden;
• een zonnige, beschutte plek te kiezen; 
• niet te veel mest te geven.

Bonen behoren tot de vlinderbloemenfamilie en kunnen zelf stikstof uit de lucht binden. Daardoor hebben ze minder extra voeding nodig dan veel andere groenten.

Sperziebonen schieten niet door zoals bladgroenten, maar kunnen wel stoppen met het vormen van nieuwe peulen wanneer ze stress ervaren.

Dit voorkom je door:

• voldoende water te geven tijdens warme periodes;
• regelmatig te oogsten;
• bonen niet te lang aan de plant te laten hangen.

Door vaak te plukken blijft de plant nieuwe bloemen en peulen aanmaken, waardoor de oogst aanzienlijk langer doorgaat.

Sperziebonen zijn sterke planten, maar kunnen soms last krijgen van enkele plagen.

Veelvoorkomende problemen zijn: 

• muizen die de zaden opeten;
• slakken bij jonge kiemplanten;
• bladluizen;
• bonenvlieg;
• schimmels tijdens langdurig nat weer.

Om problemen te voorkomen:

• zaai pas wanneer de bodem voldoende warm is;
• bescherm jonge planten tegen slakken;
• zorg voor voldoende luchtcirculatie;
• geef water aan de voet van de plant.

Sterke, gezonde planten hebben meestal weinig last van ziekten of plagen.

Sperziebonen smaken het lekkerst wanneer ze jong en stevig worden geoogst. Regelmatig plukken zorgt ervoor dat de plant nieuwe bloemen blijft vormen.

Bij het oogsten is het belangrijk om:

• de bonen voorzichtig los te trekken;
• de plant niet te beschadigen;
• regelmatig te blijven plukken.

Verse sperziebonen blijven enkele dagen goed in de koelkast. Voor langere bewaring kunnen ze kort worden geblancheerd en vervolgens worden ingevroren.

Wie zelf zaden wil oogsten, laat enkele peulen volledig aan de plant drogen. Zodra de peulen bruin en hard zijn geworden, kunnen de bonen worden geoogst en bewaard voor het volgende moestuinseizoe

Met de juiste verzorging zijn sperziebonen eenvoudig te kweken. Toch worden deze fouten regelmatig gemaakt:

• te vroeg zaaien in koude grond;
• de grond te nat houden;
• te weinig oogsten;
• stokbonen geen ondersteuning geven;
• planten te dicht op elkaar zetten.

Tip: Zaai iedere twee tot drie weken een nieuwe rij sperziebonen. Zo spreid je de oogst en kun je de hele zomer genieten van verse bonen uit eigen tuin.